BAM en Siemens hebben ProRail in de tang met wurgcontract HSL

BAM en Siemens hebben ProRail in de tang met wurgcontract HSL

Tegen de achtergrond van het vandaag gepresenteerde ProRail-rapport ‘Staat van de infra’ is dit verhaal van inframagazine Cobouw opmerkelijk. De HSL-treinen rijden allesbehalve punctueel en dat heeft ProRail en NS al de nodige boetes opgeleverd. Dolgraag willen zij ingrijpen op het spoor, maar elke poging mislukt door het wurgcontract van BAM en Siemens voor de rails en bovenbouw. Zo frustrerend kan een langlopend DBFM-contract (Design, Build, Finance, Maintain) werken. Tot 2031 zit de HSL op slot ondanks manhaftige pogingen van ProRail om de staat het contract te laten afkopen.

De HSL is van meet af aan een lastig project geweest. De aanleg verliep moeizaam, maar ook sinds de oplevering zijn er problemen. Goede sier maken met de hogesnelheidslijn lijkt er niet in te zitten. Toch rijden er inmiddels 269 treinen per dag over het HSL-spoor, maar daar rijdt nog niet 80 procent van op tijd.

Veel partijen zullen er grijze haren van hebben gekregen, maar vooral voor ProRail is de HSL een hoofdpijndossier. Zonder drie noodzakelijke ingrepen blijft het kwakkelen, waarschuwt de spoorbeheerder keer op keer. Het is niet zozeer het HSL-spoor dat problemen geeft, maar de vele overgangen en drukke overgangen. Slechts één partij lacht in zijn vuistje en heeft de deal van zijn leven gesloten: Infraspeed. Jaarlijks strijken de combinatiepartners BAM en Siemens 165 miljoen euro op voor het onderhoud van de lijn. Als de lijn beschikbaar is, gaat de geldkraan open. Elk jaar weer. Tot 2031. Met het eerste grote DBFM-contract van Nederland heeft vooral de markt de touwtjes in handen

In totaal staat het bovenbouw-contract voor 3,584 miljard euro in de boeken van het Rijk. Het is een van de duurste contracten ooit. Met het eerste grote DBFM-contract van Nederland heeft vooral de markt de touwtjes in handen en kunnen zij partijen als ProRail en NS dicteren. Tot grote frustratie van beide spoorpartijen die vanuit politiek Den Haag de opdracht hebben om het lijn tiptop in orde te krijgen en treinen betrouwbaar te laten rijden. En daar wringt de schoen.

Staatssecretaris Stientje van Veldhoven geeft voorlopig geen extra geld om de problemen op de Hogesnelheidslijn (HSL) op te lossen. De staatssecretaris zegt dat NS en ProRail eerst maar eens moeten leveren, door de softwareproblemen aan te pakken en nieuwe treinen in te zetten. “NS en ProRail moeten eerst laten zien dat ze er alles aan hebben gedaan”, zei Van Veldhoven onlangs in een interview met het Algemeen Dagblad naar aanleiding van de spoor-lobby om het bedrag op te hogen naar minimaal 80 miljoen euro. “De prestaties moeten robuust omhoog, ik wil minder pieken en dalen.”

De staatssecretaris wijst naar de Eurostar en de Thalys. “Die rijden over hetzelfde HSL-spoor en vallen zelden uit. Het zou ook verstandig zijn als NS bij hen aanklopt om te leren.” Van Veldhoven ziet ruimte voor flinke verbetering van de prestaties. Zo heeft NS 79 nieuwe IC Directs besteld. Deze locomotieven komen vanaf 2021 op het spoor. “Die treinen zijn al veel beter geschikt voor de HSL, ik verwacht daar véél van.” Verder is er de 60 miljoen euro die het vorige kabinet uittrok voor verbeteringen. Donderdag 4 april staan de spoorproblemen op de agenda van de Tweede Kamer.

Het is niet voor het eerst dat ProRail aan de bel trekt. COO John Voppen van ProRail schetste in 2016 de praktijk al in Cobouw: “Wij gaan niet over het onderhoud, maar wel over calamiteiten. Elk voorstel om iets te veranderen ontlokt een discussie over risico’s. Als er bijvoorbeeld een incident is op het spoor, moet eerst iemand van Infraspeed de sleutel voor het hek brengen om bij de rails te komen. We moeten af van dat soort ingewikkelde structuren. Hoe simpeler, hoe efficiënter.”

De matige prestaties op het spoor staan donderdag 4 april weer eens op de agenda in de Tweede Kamer en waren vorige week al de inzet van een technische briefing. Het politieke steekspel is voorspelbaar: Het is niet Infraspeed die op zijn donder krijgt vanwege de ondermaatse prestaties op de HSL, maar ProRail en NS. Zij fungeren als kop van Jut en lijden de imagoschade.

Infraspeed is de lachende derde. De marktpartijen hebben geen enkel belang om in te grijpen op hun goudmijntje. Ze hoeven alleen maar op de formulering van het contract te wijzen om ProRail en NS op afstand te houden. Hoe minder inmenging van buitenaf, hoe kleiner de kans op verstoringen. Ingrijpen op het contract is bespreekbaat, maar wel als de kosten worden gecompenseerd.

De belofte is de lijn 99,46 procent beschikbaar te houden, alleen dan volgt de vergoeding. Zo niet, dan volgt een kil regiem van kortingen en boetes. De dichtgespijkerde formulering zorgt ervoor dat Infraspeed zo min mogelijk afwijkt en niet meteen genegen is om ProRail of NS tegemoet te komen met extra wensen. Het contract is zo opgesteld dat openbreken geen optie is en het Rijk miljarden euro’s extra zou kosten. Contract is contract. Maar dit keer zijn het de marktpartijen die daarbij domineren. Het contract is zo opgesteld dat openbreken geen optie is en het Rijk miljarden euro’s extra zou kosten. Ook dat is inmiddels onderzocht.

Lees dit prachtige overzicht verder in Cobouw:

https://www.cobouw.nl/infra/nieuws/2019/04/bam-en-siemens-hebben-prorail-in-de-tang-met-wurgcontract-hsl-101271473?vakmedianet-approve-cookies=1&_ga=2.74695121.236311966.1554274688-1914412144.1554274688

  • BAM en Siemens hebben ProRail in de tang met wurgcontract HSL. Foto BAM PPP.

Een reactie plaatsen

css.php