Uber, de wegpiraat uit Silicon Valley

Uber, de wegpiraat uit Silicon Valley

Uber vond de taxi opnieuw uit, maar wordt nu geplaagd door schandalen en lijdt nog altijd verlies. Het FD maakte een treffend portret van deze weinig sociale ordeverstoorder in de mobiliteit en concludeerde: “Hun strategie is een gevaarlijke gok.”

Het leek tien jaar geleden een regelrechte oorlogsverklaring aan de traditionele taxibedrijven: particulieren met hun eigen auto taxiritten laten maken. Maar het idee was ook briljant, vooral dankzij de bijbehorende, doordachte app. Daarmee heeft een taxichauffeur alleen nog maar zijn eigen auto én een smartphone nodig. Via de Uber-app krijgt hij zijn ritopdrachten binnen, houdt hij rechtstreeks contact met de wachtende klant en rekent hij ook af. Voor de klant is het een verademing om precies te weten waar hij aan toe is: wanneer de taxi komt en wat de rit kost.

Het systeem heeft zich wereldwijd bewezen, al moest Uber in een aantal landen, waaronder Nederland, uiteindelijk toch professionele chauffeurs inzetten omdat de lokale wetgeving het niet toestaat om taxiritten door particulieren uit te laten voeren.

“Uber heeft voor een revolutie in de mobiliteit gezorgd”, erkent Carlo van de Weijer, directeur Smart Mobility aan de TU Eindhoven. “Ze zijn het grote voorbeeld van slimme mobiliteit. Ik heb hun app al in zeventien landen gebruikt en de dienst werkt overal hetzelfde. Heerlijk.”

Traditionele taxichauffeurs denken daar anders over. Vorige maand nog hielden Nederlandse chauffeurs de zoveelste protestactie tegen Uber, dat in hun ogen met onder meer lage tarieven oneerlijke concurrentie vormt. Dat de opkomst van Uber gepaard gaat met veel verzet in de taxiwereld, was volgens Van de Weijer te voorspellen: “In de taximarkt was voor de komst van Uber al sprake van een uitermate lastige cultuur. En nog steeds. Zodra Uber zich in een stad meldt, gaan de taxichauffeurs staken, leggen ze auto’s op hun kant, noem maar op.”

De dienst groeide in de afgelopen tien jaar verbazingwekkend snel. Uber wordt inmiddels gewaardeerd op 120 miljard dollar. Er rijden 3 miljoen Uber- chauffeurs in 65 landen, die dagelijks 15 miljoen ritten verzorgen. Het bedrijf voelt zich nu volwassen genoeg om naar de beurs te gaan. Daar wil het geld ophalen voor verdere groei. Gaat het echt zo goed? Vorig jaar moest Uber zich vanwege forse verliezen uit acht Aziatische landen terugtrekken. En wereldwijd lijdt het bedrijf nog steeds verlies – alleen al 1,8 miljard dollar vorig jaar.

Daarnaast staat Uber regelmatig ter discussie. Zo heeft de omstreden regering van Saoedi-Arabië sinds 2016 een aandeel van 10 procent in het bedrijf, na een kapitaalinjectie van 3,5 miljard dollar. Ook geruchtmakend was het bericht in 2016 dat Uber zijn computerbeveiliging niet op orde had. Hackers gingen aan de haal met de persoonlijke gegevens van 57 miljoen chauffeurs en klanten inclusief 174.000 Nederlandse gebruikers. Misschien nog wel erger is dat Uber het lek lang stilhield en de hackers 100.000 dollar betaalde in de hoop dat zij de gegevens niet verder zouden verspreiden.

Het jaar erop volgden schandalen door chaotisch management, een machocultuur en ongewenste intimiteiten op de werkvloer. De toenmalige ceo Travis Kalanick, een van de oprichters, gaf zijn bedrijf de bijnaam Boober, doordat hij vond dat hij vrouwen net zo gemakkelijk kon bestellen als een taxi. En dan zag Uber zich in 2017 ook nog eens gedwongen 245 miljoen dollar aan Google te betalen, na beschuldigingen dat het technologie voor zelfrijdende auto’s had gestolen.

Dara Khosrowshahi volgde Kalanick in 2017 op. De nieuwe ceo heeft een ongeschonden cv en stond voorheen aan het roer van reisplatform Expedia. “Mijn voorganger heeft fouten gemaakt”, bekende Khosrowshahi tegenover persbureau AP. “Maar niemand is perfect. We hebben er veel aan gedaan om dingen te repareren. De bedrijfscultuur is vernieuwd en veiligheid heeft nu onze allerhoogste prioriteit.”

Toch heeft ook hij Uber nog niet helemaal in rustig vaarwater kunnen brengen. Bij de Amerikaanse justitie loopt nog steeds een onderzoek naar mogelijke omkoping bij zakelijke deals. En vorig jaar had Uber de twijfelachtige eer om geschiedenis te schrijven met ’s werelds eerste dodelijke ongeval met een zelfrijdende auto.

Ook in Nederland ligt nog een hoofdpijndossier: enkele ongevallen met dodelijke afloop waar Uber-chauffeurs bij betrokken waren. Als reactie daarop voerde het bedrijf een minimumleeftijd van 21 jaar in voor nieuwe chauffeurs, moeten zij minimaal een jaar rijervaring hebben en komt er, in samenwerking met Veilig Verkeer Nederland, een verplichte verkeersveiligheidstraining voor jonge chauffeurs.

Van alle tegenslagen is weinig te merken op het Europese hoofdkantoor in Amsterdam, waar negenhonderd mensen werken. Sterker nog, hier heerst een sfeer van: alles moet anders en alles kán anders. Bezoekers dienen bij binnenkomst op een iPad hun handtekening te zetten onder een disclaimer. Zij verklaren onder meer dat zij zich niet gedwongen voelen om hun ideeën met Uber te delen.

Met hip meubilair in frisse kleuren doet het hoofdkantoor eerder denken aan een eigentijdse woonkamer dan aan een werkomgeving. En in het bedrijfsrestaurant domineert een gezonde levensstijl met vers fruit en biologisch afbreekbaar bestek. De Nederlandse general manager van Uber, Thijs Emondts, draagt vrijetijdskleding – legergroene trui, spijkerbroek – en vertelt dat de dienst de komende jaren nog veel verder wil gaan. “De vraag dringt zich op waarom mensen nog een eigen auto nodig hebben. Is het niet gek dat bijna iedereen alleen in z’n auto zit? En dat die het grootste deel van de tijd stilstaat? Met Uber heb je straks geen auto meer nodig. Zodra je een auto wil, druk je op een knop. We willen samenwerken met andere soorten vervoer, zodat de reiziger zelf zijn ideale reis kan samenstellen. Wil je de snelste, de comfortabelste of de milieuvriendelijkste rit? We zullen in de app taxiritten combineren met het openbaar vervoer of de elektrische deelfiets.”

Het is een interessante gedachte: Uber als mobiliteitsaanbieder die van vele markten thuis is. Maar Emondts erkent tegelijkertijd dat het bedrijf eerst nog wel wat problemen heeft op te lossen. Over de crises op mondiaal niveau kan of wil hij zich niet uitlaten. Zelf heeft hij al de handen vol aan de plaatselijke problemen: ‘We hebben een zware periode achter de rug met die ongelukken. Dat heeft ons imago geen goed gedaan en het had hier veel meer impact dan het dodelijke ongeval met onze zelfrijdende auto, vorig jaar in Arizona.”

Volgens hem is het belangrijk te laten zien dat het bedrijf veiligheid serieus neemt, ook door gebruik te maken van de eigen technologie. “Dankzij de app en gps kunnen we slecht rijgedrag signaleren en waarschuwingen geven. We kunnen niet garanderen dat er nooit meer iets misgaat, maar de enige manier om het vertrouwen in ons bedrijf terug te winnen is te laten zien dat het ons menens is.”

Lees verder:

https://fd.nl/fd-persoonlijk/1287855/uber-de-wegpiraat-uit-silicon-valley

  • Uber, de brokkenpiloot uit Silicon Valley, slaagt er – ondanks de nieuwe CEO – maar niet in de interne keuken op orde te krijgen.

Een reactie plaatsen

css.php