Zelfrijdende auto’s moeten zichzelf nog bewijzen

Zelfrijdende auto’s moeten zichzelf nog bewijzen

De zelfrijdende Uber-wagen die in maart een 49-jarige vrouw doodreed, had haar wel degelijk de straat zien oversteken, stelt De Standaard. De sensoren van de Volvo (radars, camera’s en een heus lidar-systeem) merkten haar wel op, maar de wagen koos ervoor om niet in te grijpen. Dat meldt de Amerikaanse website The Information op basis van twee bronnen.

Dat komt omdat zelfrijdende wagens zijn ingesteld om sommige ‘valse positieven’ te negeren. Het is immers niet de bedoeling dat de wagen voor elk object dat de weg kruist, een noodstop maakt. Denk maar aan een plastic zak die over de weg waait. De gevoeligheid van de software zou zo zijn ingesteld dat de auto objecten op de weg té vaak negeerde. Zelfs een overstekende vrouw met een fiets aan de hand, beschouwde de wagen niet als een voldoende reden om een noodstop uit te voeren. De wagen reed gewoon op haar in. De dodelijke Uber-crash is ook dodelijk voor het vertrouwen van het brede publiek in zelfrijdende wagens. Al snel duikt de vraag op: zijn ze wel zoveel veiliger dan menselijke bestuurders? 

Dat enkele dagen later een Tesla crashte in Californië en de bestuurder daarbij omkwam, hielp ook al niet. Nadien bleek immers dat Autopilot, de ‘zelfrijdende’ functie van Tesla, tijdens de crash geactiveerd was. In een analistencall vorige week toonde topman Elon Musk zich boos over de persaandacht die dat ongeval kreeg. ‘Ze zouden beter wat schrijven over hoe veilig autonome wagens zijn’, zei hij. ‘Mensen lezen zaken in de media waardoor ze de Autopilot minder gaan gebruiken, wat gevaarlijker is. Dat is niet cool.’

Maar klopt dat statement van Musk wel? Leidt Autopilot tot minder (dodelijke) ongevallen? Tesla verwees al verschillende keren naar een rapport van de Amerikaanse National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), dat stelde dat de eerste versie van Autopilot het aantal crashes met 40 procent deed afnemen.

Maar zo bedoelde de NHTSA het helemaal niet. Toen de toonaangevende techwebsite Ars Technica verhaal ging halen, krabbelde de instelling terug, en zei ze dat ze ‘de efficiëntie van de technologie niet heeft onderzocht’. Diepere analyse van Ars Technica toont aan dat de 40 procent reductie veeleer te maken heeft met systemen zoals AEB (automatische noodstop) en FCW (waarschuwingssysteem voor botsingen). Dat zijn technologieën die in veel (niet autonoom rijdende) wagens voorkomen. De toevoeging van de ‘zelfrijdende’ elementen van Autopilot zouden geen verschil hebben gemaakt.

Ars Technica nuanceert ook de claims dat Tesla’s minder vaak in dodelijke ongevallen betrokken zijn. Bij reguliere auto’s gaat het om één dode per 86 miljoen gereden mijlen, terwijl dat voor Tesla 1 op 320 miljoen is. Dat zou bewijzen dat Tesla’s veiligere wagens zijn, dankzij Autopilot. ‘Als je met een Tesla rijdt die Autopilot heeft, heb je 3,7 keer minder kans om betrokken the raken in een dodelijk ongeval’, stelde het bedrijf eerder al op zijn blog. Maar correlation does not imply causation, merkt Ars Technica op. Misschien zijn Tesla-eigenaars wel vaker rustigere mensen op leeftijd, eerder dan jongeren die vaak de statistieken van verkeersongevallen kleuren? Of zijn inzittenden in grote, dure wagens zoals Tesla’s nu eenmaal beter beschermd dan bestuurders van een goedkoper, klein blikken doosje. 

Maar zijn zelfrijdende auto’s nu veiliger of niet? Het is een claim die nog niet kan worden bewezen. Megan McArdle, columniste van de Washington Post, haalde er na het dodelijke Uber-ongeval wat cijfers bij. In 2016 lag het aantal dodelijke ongevallen in Amerika op 1,18 per 100 miljoen gereden mijlen. Het aantal gereden mijlen door zelfrijdende auto’s ligt (als je Tesla’s pseudo- zelfrijdende Autopilot uit de cijfers haalt) nog een stuk onder die 100 miljoen mijlen. Dus zijn enkele doden relatief gezien al een veel slechter resultaat, stelt ze. ‘Dit betekent geen vooruitgang qua veiligheid’, schrijft ze. ‘Het is eerder een dramatische stap achteruit, of een achteruitgang in hoge snelheid.’

Maar die vergelijking gaat eigenlijk niet op, geeft ze zelf ook toe. De steekproef van zelfrijdende auto’s is met minder dan 100 miljoen gereden mijlen immers veel te klein om te kunnen afzetten tegen die van ‘gewone’ auto’s, die jaarlijks biljoenen mijlen afleggen. Statistisch gezien is dat een oneerlijke vergelijking. ‘We zullen pas weten hoe gevaarlijk zelfrijdende auto’s zijn ten opzichte van menselijke bestuurders, wanneer ze miljarden mijlen hebben gereden.’ Daarnaast zijn zelfrijdende auto’s ook nog een embryonale technologie, die nog veel verbetering zal kennen.

‘Ik geloof nog altijd dat zelfrijdend vervoer veiliger is, maar de bewijsvoering is hierover nog niet rond’, vertelde ook Bart van Arem, professor aan de Technische Universiteit van Delft en gespecialiseerd in intelligente voertuigen, een tijdje terug aan De Standaard. Dat er in de ontwikkeling (dodelijke) ongevallen zouden gebeuren, viel alleszins te verwachten, zegt hij.

Maar het is moeilijk om die veiligheidsclaim te bewijzen. ‘Ongevallen die niet gebeuren, worden meestal niet geregistreerd’, zegt hij. En zelfs al worden zelfrijdende auto’s almaar meer gemeengoed, dan nog zou het aantal ongevallen kunnen stijgen. Doordat dankzij de vergrijzing meer ouderen zich in het verkeer begeven met (niet-zelfrijdende) wagens en ongelukken veroorzaken, bijvoorbeeld. Of doordat mensen in (niet-zelfrijdende) auto’s meer ongevallen veroorzaken omdat ze tijdens het rijden op hun smartphone zitten te kijken. Critici kunnen zo makkelijk stellen dat het aantal ongevallen niet daalt, ook al neemt het aantal zelfrijdende wagens toe.

Wat wel kan helpen, is het verwachtingspatroon wat realistischer krijgen. ‘Een zelfrijdende auto kan niet toveren, je mag er ook geen wonderen van verwachten’, stelde Arem. ‘Misschien hadden mensen het idee dat we al veel verder stonden. Dat zulke systemen al even goed konden rijden als de mens. Dat is dus nog niet zo.’

Zelfzekere borstklopperij van believers, zoals Elon Musk, zou wel eens een averechts effect kunnen hebben. Hun passionele pleidooien rond de veiligheid van zelfrijdende wagens scheppen misschien een onrealistisch verwachtingspatroon bij het publiek. Waardoor elke crash – hoezeer die ook te verwachten is bij zo’n experimentele technologie – overkomt alsof de utopische ballon wordt doorgeprikt. Zelfrijdende wagens hebben nog alles the bewijzen. Maar dat is niet meer dan normaal.

• Zelfrijdende auto’s moeten zichzelf nog bewijzen.

Een reactie plaatsen

css.php