ProRail vervangt in 2026 in totaal 288 camera’s langs het spoor voor nieuwe, slimme camera’s. Ook test ProRail drones die zelfstandig kunnen vliegen en beelden analyseren. Deze nieuwe vormen van cameratoezicht helpen het bedrijf om incidenten sneller te zien en te voorkomen. Dat maakt het spoor veiliger en zorgt voor minder storingen en vertragingen.

“Met slimme camera’s kunnen we sneller reageren op situaties die gevaarlijk zijn. Denk aan mensen die het spoor op lopen, stilgevallen voertuigen bij overwegen, koperdiefstal of vandalisme. Onderzoek laat zien dat het aantal zelfdodingen op het spoor met 45 procent daalt op locaties waar we fysieke maatregelen combineren met cameratoezicht. Dat maakt het spoor veiliger voor iedereen én verkleint de kans op langdurige verstoringen.”

“In onze Smart Monitoring Room houden collega’s 24/7 de camerabeelden in de gaten. Op een grote videowall zien zij continu livebeelden van zogenoemde ‘hotspots’: locaties waar vaker incidenten plaatsvinden of waar extra aandacht nodig is. Daarnaast zijn er schermen waarop meldingen van onze slimme camera’s binnenkomen. Met AI-toepassingen spotten die zogenaamde ‘ongewenste scenario’s’. En dat kunnen de slimme camera’s steeds nauwkeuriger. Beeldherkenningssoftware ziet bijvoorbeeld of er een persoon of voertuig over een bepaald ‘lijntje’ loopt of stilstaat. Maar AI ziet ook of die persoon een oranje hesje en helm draagt en er dus gewoon werkzaamheden zijn.”

Wanneer dat nodig is waarschuwt de Smart Monitoring Room de Meldkamer Spoor. Die kan contact opnemen met machinisten of schakelen met de politie of ProRail’s incidentenbestrijders. Daardoor kan ProRail problemen vaak voorkomen of sneller oplossen.

Naast de nieuwe vaste en mobiele camera’s onderzoekt ProRail hoe drones kunnen bijdragen aan een betrouwbaar spoor. Deze ‘vliegende camera’s’, kunnen zelfstandig over een vooraf ingesteld gebied vliegen. Met behulp van AI herkennen ze afwijkingen, zoals openstaande hekken, beschadigde hekwerken of personen op plaatsen waar dat niet mag. Maar ze kunnen ook aangeven of ergens onderhoud nodig is.

Tijdens proeven op de Maasvlakte zag ProRail dat drones snel overzicht geven over grote afstanden spoor. Dat is waardevol bij incidenten en helpt bij het voorkomen van storingen. De eerste resultaten zijn veelbelovend. In Frankrijk en België wordt het spoor al met drones geïnspecteerd. Maar de Nederlandse wet- en regelgeving is strenger dan de Europese en maakt het nog lastig om drones over lange afstanden te laten vliegen.

ProRail: “We zijn blij met de uitbreiding van het cameratoezicht, maar het gebeurt nu nog op relatief kleine schaal. Op snelwegen staat bijvoorbeeld om de paar honderd meter een camera. Langs het spoor kan dat nog beter en uitgebreider. Het liefst zouden we het aantal slimme camera’s minstens verdubbelen en ook drones helpen ons om het spoor nóg veiliger en betrouwbaarder te maken. Dat vraagt wel extra investeringen, maar levert uiteindelijk veel op: minder storingen, minder impact voor reizigers en meer veiligheid voor iedereen die met het spoor te maken heeft.”

• ProRail vervangt in 2026 288 camera’s langs spoor voor nieuwe, slimme camera’s; Ook test drones voor toezicht. Foto ProRail.