Bus

Deze maand viert Brussel een bijzondere mijlpaal in de geschiedenis van het openbaar vervoer: de honderdste verjaardag van de eerste georganiseerde stadsbusdiensten. Voor de gelegenheid krijgt een hedendaagse MIVB-bus een retrokleedje. Het Trammuseum pakt dan weer uit met een gratis feestweekend op 16 en 17 mei.

Exact een eeuw nadat in 1926 de eerste georganiseerde openbare stadsbusdiensten door de hoofdstad reden, wordt dit rijke erfgoed in de kijker gezet met een feestelijk programma dat verleden, heden en toekomst van de Brusselse bus verenigt. Zo kreeg een moderne bus de historische livrei van de Brossel-bus die zijn oorsprong vindt in de jaren 1950. Die zal de komende twee maanden dienst doen op lijn 36 tussen Maalbeek en Konkel.

Het was in 1926 dat Les Autobus Bruxellois werden opgericht. Na enkele eerdere experimenten was dit het startschot voor de uitbouw van een heus stadsbusnet in de hoofdstad. De eerste buslijnen vormden een belangrijke aanvulling op het bestaande tramnet en maakten nieuwe verbindingen mogelijk in een snelgroeiende stad.

Een jaar na de oprichting van de MIVB in 1954 werden les Autobus Bruxellois geïntegreerd in de maatschappij. In de daaropvolgende jaren volgde de aankoop van de eerste moderne bussen. De komst van meer krachtige dieselmotoren vanaf de jaren 1960 opende nieuwe mogelijkheden en het net kende een sterke uitbreiding.

In de jaren ’80 maakten de eerste gelede bussen hun opwachting. Vanaf de jaren ‘90 kregen de bussen een lagere vloer zodat ze toegankelijk werden. Vanaf 2010 volgde de overstap naar de hybride technologie en sinds 2018 wordt volop ingezet op de elektrificatie.

De huidige versnelling richting zero-emissie blijkt uit de aankoop van 100% elektrische bussen en de bouw van een volledig elektrische busgarage in Neder-Over-Heembeek, die een sleutelrol zal spelen in de vergroening van het Brusselse buspark.

Met meer dan 800 voertuigen en ruim 50 lijnen blijft de bus een essentieel onderdeel van het openbaar vervoer in Brussel, goed voor honderdduizenden verplaatsingen per dag. In 2025 hebben de bussen van de MIVB 29,2 miljoen kilometer afgelegd en 123,5 miljoen ritten verzorgd.

Ook de vrijwilligers van het Trammuseum laten de verjaardag niet ongemerkt voorbijgaan. Zij brengen bijna 40 bussen, van vooroorlogse modellen tot de nieuwste elektrische eCitaro, samen voor een openluchttentoonstelling op de esplanade van het Jubelpark op zaterdag 16 en zondag 17 mei, telkens van 11 tot 19 uur. Het evenement is vrij toegankelijk en ook het museum zelf is voor de gelegenheid gratis. Bezoekers kunnen tussen de twee sites reizen met speciaal ingelegde historische bussen.

• Brussel viert 100 jaar autobus: Van de pioniersjaren tot de elektrificatie.

De Deurnese elektrische busproducent Ebusco stelde donderdagavond in een persbericht over de jaarcijfers van 2025 dat ‘strategische partijen’ interesse hadden getoond in de overname van de busactiviteiten van het bedrijf. Al eerder liet het bedrijf weten dat er interesse was van partijen in de busactiviteiten. De fabrikant noemde eerder een splitsing van het bedrijf in een deel voor busactiviteiten en een deel voor batterijcontainers als een mogelijkheid.

Afgelopen maand liet de bussenfabrikant ook al weten meerdere verzoeken te hebben ontvangen voor de strategische opties voor de busactiviteiten, wat kan duiden op interesse in een overname van die activiteiten. Sindsdien is volgens het bedrijf “aanzienlijke” vooruitgang geboekt. Het bedrijf heeft een ‘speciaal transactiecomité’ van drie leden van de raad van commissarissen ingesteld voor de beoordeling van de verschillende strategische opties voor het bussendeel.

Het Deurnese bedrijf voert al anderhalf jaar een overlevingsstrijd. Het bedrijf leed grote verliezen als gevolg van problemen met de productie en de tijdige aflevering van zijn elektrische bussen.

Vorig jaar bedroeg het verlies 71 miljoen euro op een omzet van 76 miljoen euro, zo blijkt uit de jaarcijfers. Ten opzichte van de 200 miljoen euro in 2024 is het verlies aanzienlijk teruggebracht.

Ebusco stelt dat de verplaatsing van de productie van Deurne naar externe partners in China een ‘positief effect’ heeft gehad op de resultaten in de tweede helft van 2025. Het verlies in dat halfjaar was 25 miljoen euro, tegenover 46 miljoen euro in de eerste zes maanden.

Toch blijft de financiële situatie uiterst precair. Ebusco wist eerder deze maand voor 27 miljoen euro aan noodleningen op te halen. Dat is nodig om de bussen af te maken die moeten worden afgeleverd en voor het bouwen van nieuwe bussen. Daarnaast is het Deurnese bedrijf in gesprek met een ‘internationale bank’ over een krediet.

Het bedrijf kampt nog altijd met onzekerheden, zo blijkt uit het jaarverslag over 2025. De omzet uit bussenorders kan tegenvallen als het niet aan afgesproken levertijden kan voldoen en klanten orders annuleren, zoals in de afgelopen jaren veelvuldig gebeurde. Ook blijft Ebusco afhankelijk van de medewerking van partijen waarvan het geld heeft geleend. Dat geldt ook voor klanten en leveranciers waarmee het betalingsregelingen moet treffen.

Gegeven de financiële onzekerheden en zwakke interne controle bij Ebusco heeft accountant Ernst & Young zich evenals over 2024 van een oordeel over de juistheid van de jaarrekening onthouden.

• Ebusco voert gesprekken over verkoop meerderheidsbelang in busactiviteiten. De Ebusco 3.0 op de laatste Busworld in Brussel. Redactiefoto.

De Lijn vernieuwt het leerlingenvervoer voor het buitengewoon onderwijs ‘grondig’. Om binnen het budget te blijven denkt de vervoersmaatschappij aan ritten schrappen en leerlingen niet langer thuis ophalen, schrijft De Morgen. Begin juli wordt er ook fors geknipt in het reguliere busvervoer, waarbij de minister en vervoersmaatschappij doof zijn voor de protesten tegen deze verarming die her er der in Vlaanderen zijn te horen.

Urenlange ritten, verouderde bussen zonder verwarming of airco, en een tekort aan (opgeleide) begeleiders en chauffeurs: leerlingen uit het buitengewoon onderwijs moeten al jaren veel geduld hebben op hun pendelroute naar school. De situatie is zo problematisch dat ook de kinderrechtencommissaris eerder aan de alarmbel trok.

Het collectief busvervoer hervormen is een belofte die verschillende regeringen op rij hebben gemaakt. De vorige Vlaamse regering verhoogde het jaarlijkse budget van 70 naar 130 miljoen euro in de hoop dat geen enkele leerling langer dan 90 minuten over een enkel traject zou doen.

Toch waarschuwt De Lijn, dat verantwoordelijk is voor de organisatie van het leerlingenvervoer, al jaren dat het budget nog te nipt is. En dat wordt er niet beter op. Huidig minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) gaf de vervoersmaatschappij de boodschap mee dat het vanaf volgend schooljaar absoluut binnen budget moet blijven.

Daarnaast stijgen de kosten sterk, onder meer voor brandstof. Ook verwacht De Lijn dat er nog meer leerlingen een beroep zullen doen op de bussen en dat er op meer dagen gereden moet worden door “de beperking van het aantal pedagogische studiedagen”.

En dus voelt De Lijn zich genoopt om in te grijpen. In een mail aan schooldirecties heeft de vervoersmaatschappij het over “een grondige oefening om een nieuwe planning te maken die past binnen het budget”. Een welingelichte bron bij De Lijn bevestigt dat er wordt gedacht aan het schrappen van ritten en meer centrale opstapplaatsen. Nu worden leerlingen vaak nog thuis opgehaald en weer afgezet.

“Het was al bijna onmogelijk om te garanderen dat iedereen er maximaal 90 minuten over zou doen”, klinkt het bij dezelfde bron. “Dat zal er nu niet beter op worden.” In oktober vorig jaar communiceerde De Lijn dat zo’n 5 procent van de leerlingen langer dan anderhalf uur over een rit doet.

De details van de oefening zijn nog niet duidelijk, klinkt het in een reactie van De Lijn. Tegen eind juni wil het met een voorstel komen en in de tweede week van juli met “de nieuwe draaiboeken”. Maar “het wordt in ieder geval geen verhaal van een uitbreiding van het aanbod”, zegt de woordvoerder.

De Vlaamse regering beloofde in het regeerakkoord om “een systeem uit te werken waarbij de kinderen minder lang op de bus zitten”. Maar die hervorming blijft voorlopig ook uit. De bevoegdheid daarvoor wordt binnenkort overgeheveld naar minister van Onderwijs Zuhal Demir (N-VA). Op haar kabinet klinkt dat eraan gewerkt wordt en dat die hervorming er “spoedig” aankomt.

“Al jaren belooft de Vlaamse regering oplossingen, maar in plaats daarvan krijgen leerlingen en ouders nu de rekening van de stijgende energieprijzen gepresenteerd”, reageert Groen-parlementslid Kim Buyst. Morgen vindt in de commissie Onderwijs van het Vlaams Parlement een hoorzitting plaats over het leerlingenvervoer.

• De Lijn knipt er op los: ditmaal in het vervoer voor leerlingen in het buitengewoon onderwijs. Foto De Lijn.

De KLM touringcar met de opvallende kleine vliegtuigraampjes is al jaren een bekend gezicht op de weg. Onlangs werd de touringcar vervangen door een MAN Lion’s Coach in dezelfde bekende KLM-kleurstelling. In opdracht van KLM zet Munckhof Reizen de touringcar dagelijks in tussen Schiphol, Eindhoven Airport en Maastricht Aachen Airport, compleet met een eigen vluchtnummer.

Munckhof Reizen – met vestigingen in Horst, Arnhem en Wateringen (Hofstad Tours) – zet dagelijks 41 touringcars in. Onlangs werden er twee nieuwe MAN Lion’s Coach touringcars aan de vloot toegevoegd, nadat vorig jaar al twee 14 meter exemplaren werden aangeschaft. Bedrijfsleider Hans Bartels: “De twee Lion’s Coaches die we vorig jaar in gebruik namen, waren de eerste MAN touringcars in onze vloot. De ervaringen daarmee zijn zodanig dat we nu weer voor MAN gekozen hebben.”

Wat was de reden om opnieuw voor MAN te kiezen? Bartels: “Het zijn moderne touringcars en de service bij Den Engelsen is gewoon goed. Verder is de efficiency goed en is het verbruik uitstekend. Wij monitoren dat in het RIO-systeem dat standaard in de MAN gemonteerd is. Verder zijn we erg tevreden over het comfort voor zowel de chauffeur als de passagiers. Daar komt bij dat het met Coen van Zantvoort gewoon prettig zaken doen is, dat is ook belangrijk.”

Naast dagtrips, zwemvervoer voor scholen en pendelen met werknemers rijdt Munckhof ook internationale vakantieritten. Daarnaast voert Munckhof een dagelijkse pendeldienst uit tussen Schiphol en Maastricht via Eindhoven Airport. In opdracht van KLM rijdt Munckhof die pendel twee keer per dag met een tussenstop in Eindhoven. Passagiers die boeken vanaf Maastricht of Eindhoven worden er gehaald en gebracht. Leuk is dat elke transfer een eigen vluchtnummer heeft. Zo heeft de ochtendrit van Maastricht naar Schiphol het vluchtnummer KL316 en de retourrit de KL317.

De Lion’s Coach die voor de KLM wordt ingezet, is volledig in de KLM-huisstijl uitgevoerd, compleet met de kenmerkende vliegtuigraampjes. De passagiers hebben echter gewoon een riant uitzicht doordat er speciale folie is toegepast op de ramen. De MAN Lion’s Coach rijdt op verzoek van de KLM op HVO100 van GoodFuels, een biobrandstof waarmee Munckhof bijdraagt aan duurzamer vervoer. Naast de speciale KLM touringcar werd er ook een identiek exemplaar in de Munckhof-kleurstelling in gebruik genomen.

• Nieuwe KLM-bus voor Munckhof Reizen: Een touringcar met een vluchtnummer.

• Naast de speciale KLM touringcar werd er ook een identiek exemplaar in de Munckhof-kleurstelling in gebruik genomen. Foto’s MAN Truck & Bus.

Vlaams mobiliteitsminister Annick De Ridder en De Lijn namen woensdag 15 april triomfantelijk de duizendste elektrische bus in ontvangst. Daarmee snoepen beiden de eer af van de privébusondernemers die tot einde februari al 823 van de duizend elektrische bussen in bedrijf hebben genomen. Helaas voor De Lijn en de minister, maar die zogezegd duizendste elektrische bus lijkt niet meer dan een politieke stunt van de minister en een promotiecampagne voor het Chinese BYD.

Navraag en wat rekenwerk wijst uit dat De Lijn en minister De Ridder niet kunnen tellen en zich ernstig hebben misrekend. Bovenop de 823 bussen van exploitanten reden er begin april al 256 elektrische bussen bij De Lijn; samengeteld waren dat er op het ogenblik van de triomfkreten van de minister en De Lijn al 1.079. In werkelijkheid ligt het aantal wellicht nog enkele tientallen hoger want ook in maart en april namen privébusondernemers nog nieuwe voertuigen in dienst.

Bovendien werden in het eerbetoon van de duizendste bus constructeurs zoals Iveco, MAN , Mercedes-Benz en Yutong, die de meeste bussen leverden, vergeten. Alleen het Chinese BYD werd met het duizendste exemplaar. in de kijker gezet. Wellicht omdat bij de voorbije aanbestedingen BYD als winnaar uit de bus kwam en reeds tientallen voertuigen heeft geleverd.

Dergelijk scenario doet alleszins terugdenken aan de strapatsen van De Lijn tijdens Busworld Brussel in oktober van vorig jaar. Toen werden Volvo, Yutong, Higer en Ebusco verplicht om hun getoonde elektrische bussen onherkenbaar te maken door de naam en de gele beschildering van De Lijn te verwijderen. (G.V.L.)

• Op de foto van links: directeur-generaal De Lijn Ann Schoubs, buschauffeur Michael Ameye, Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder en FBAA-topman Pieter Van Bastelaere. Foto De Lijn.