Nederlands Verplaatsingspanel: Accijnsverlagingen Duitsland nauwelijks effect, meer tankgedrag in België
Goudappel heeft niet alleen het rijgedrag, maar ook het tankgedrag van Nederlandse automobilisten geanalyseerd. Op 1 oktober verlaagde Duitsland de accijns op brandstof, maar dit leidde niet tot een toename van Nederlandse tanktransacties bij onze Oosterburen. In België daarentegen nam het aandeel tanktransacties wel toe: van 8,3 procent in 2025 naar 10,8 procent in 2026. Dit komt overeen met onderzoekvan ABN Amro waarin Nederlandse betalingen aan pompen in het grensgebied geanalyseerd werden. In België nam het aantal transacties van Nederlandse bankkaarten toe met 33 procent.
“Dat is wat 50 cent verschil per liter doet. Het is de moeite waard om ervoor om te rijden als je in de buurt bent”, legt Dicke-Ogenia uit. “We rijden nu aanzienlijk vaker naar België met de magische euforie dat we voor 1,86 euro per liter die leeggereden tank weer helemaal kunnen vullen. Dit laat zien dat we wel degelijk reageren op hogere brandstofprijzen.”
De bevindingen van Goudappel liggen in lijn met eerder onderzoek van het Ministerie van Infrastructuur & Milieu. Daaruit bleek dat als de pompprijzen 12,5 procent duurder werden, het aantal kilometers slechts met 2,5 procent afnam. Ander onderzoek van De Nederlandse Bank liet soortgelijke resultaten zien: mensen reageren minimaal en tijdelijk op goedkopere pompprijzen over de grens.
“Prijselasticiteit is normaal in de verkeerswereld: we passen ons verplaatsingsgedrag niet direct aan bij hogere kosten. Geld is niet altijd doorslaggevende factor.” Dat neemt niet weg dat we onze schouders ophalen bij hoge pompprijzen. Dicke-Ogenia: “We hebben er een sterke mening over, maar het aanpassen van autogebruik is niet makkelijk. We bezuinigen vaak eerst op andere dingen, zoals uitjes en nieuwe kleding. De auto hebben we toch vaak nodig voor zaken zoals werk, mantelzorg, en het brengen en halen van de kinderen.”
Bovendien is het lastig om routines te doorbreken, aldus Dicke-Ogenia: “Voor veel mensen weegt de moeite die zij moeten doen om hun reisgedrag te veranderen, niet op tegen de extra kosten aan de pomp. Gemak, snelheid en vertrouwdheid wegen zwaarder dan een mogelijke besparing. Sommige automobilisten kiezen bewust voor de luxe van gemak en snelheid, en voor sommige automobilisten is er simpelweg geen andere vervoersoptie.”
- Nederlands Verplaatsingspanel: Accijnsverlagingen Duitsland nauwelijks effect, meer tankgedrag in België. Redactiefoto.

