Openbaar vervoer is geen luxe. Het is een basisrecht én een hefboom voor gelijke kansen. Minder aanbod betekent langere wachttijden, meer gemiste aansluitingen en een mobiliteitssysteem dat steeds minder toegankelijk wordt. De recent aangekondigde besparingen bij De Lijn zorgen voor heel wat bezorgdheid en verontwaardiging. ACV openbare diensten schreef daarom samen met de brede Coalitie voor een Sterk Openbaar Vervoer onderstaande brief naar mobiliteitsminister Annick De Ridder.

“Mevrouw de minister,

Met een brede Coalitie voor een Sterk Openbaar Vervoer, bestaande uit organisaties en verenigingen die zich dagelijks inzetten voor een betrouwbaar, sociaal rechtvaardig en klimaatvriendelijk mobiliteitssysteem, richten wij ons tot u met deze open brief. We zijn zeer bezorgd en diep verontwaardigd over de recent aangekondigde besparingen bij De Lijn.

De beslissing van de Septemberverklaring om op het aanbod van De Lijn 30 miljoen euro te besparen, dreigt uit te monden in een structurele afbouw van het openbaar vervoer in Vlaanderen. De gevolgen voor reizigers, personeel én het klimaat zijn onmiskenbaar en bijzonder zorgwekkend.

De Lijn en de Vlaamse reizigers verwachten een door u beloofd toekomstgericht groeipad, broodnodige investeringen en een duidelijke visie om meer mensen richting duurzame mobiliteit te bewegen. In plaats daarvan wordt De Lijn bovenop de 30 miljoen euro van de Septemberverklaring geconfronteerd met een bijkomende besparing van 5,5 miljoen euro.

Dit zijn geen abstracte budgetlijnen. Deze bedragen zullen voelbaar zijn in het dagelijks leven: minder ritten, minder betrouwbaarheid, minder kansen om de klimaatdoelstellingen te halen en meer vervoersarmoede. Elke geschrapte bus of tram betekent meer auto’s op de weg, meer filedruk, meer uitstoot en vooral minder mobiliteit voor wie geen alternatief heeft.

Deze besparingsronde treft De Lijn midscheeps in haar maatschappelijke, sociale kernopdracht. De impact is het grootst voor reizigers die geen alternatief hebben en bij mensen in landelijke gebieden. Het personeel van De Lijn vangt intussen de frustraties op van deze reizigers in moeilijke omstandigheden.

Openbaar vervoer is geen luxe. Het is een basisrecht én een hefboom voor gelijke kansen. Minder aanbod betekent langere wachttijden, meer gemiste aansluitingen en een mobiliteitssysteem dat steeds minder toegankelijk wordt voor scholieren, werknemers, ouderen en mensen met een beperking.

Bovendien staat deze afbouw haaks op de klimaatambities die Vlaanderen officieel onderschrijft. Overheden wereldwijd benadrukken dat een sterke modal shift richting openbaar vervoer cruciaal is om de CO₂-uitstoot te verminderen. Elke nieuwe besparing vertraagt de noodzakelijke transitie naar duurzame mobiliteit en duwt Vlaanderen verder weg van zijn eigen klimaatverplichtingen.

De vorige Vlaamse regeringen legden voor de basisbereikbaarheid budgetneutraliteit op. In de vervoersregioraden hebben de lokale besturen hun opdracht binnen die beperking loyaal uitgevoerd. Deze Vlaamse regering houdt haar woord niet en neemt nu eenzijdig schaarse middelen weg. Ze stelt de lokale besturen voor voldongen feiten. Het is dan ook begrijpelijk dat verschillende gemeenten naar de rechter stappen. Zij vragen zich terecht af of gemaakte afspraken en het decreet nog ernstig worden genomen.

Wij delen die bezorgdheid.

Onze coalitie weigert te aanvaarden dat De Lijn systematisch als inefficiënt wordt weggezet, terwijl het personeel onder steeds moeilijkere omstandigheden het beste van zichzelf geeft. Beleidsvoering zonder dialoog met de werkvloer, zonder inspraak van reizigers en zonder oog voor klimaatimpact is geen beleid. Het is dogmatiek.

Mevrouw de minister, uw beleidskeuzes raken aan de kern van sociale rechtvaardigheid, bereikbaarheid en klimaatbeleid in Vlaanderen. Ze bepalen of openbaar vervoer een volwaardig alternatief mag en kan zijn, dan wel of het laatste vangnet wordt voor wie echt geen andere optie heeft.

Wij vragen u uitdrukkelijk om een open en constructief overleg hierover. Reizigersorganisaties, personeel, lokale besturen en milieuorganisaties, kortom alle belanghebbenden, willen hierover zo snel mogelijk met u aan tafel zitten, om samen te zoeken naar oplossingen die het openbaar vervoer versterken in plaats van het af te bouwen.

Met vriendelijke groeten, Coalitie voor een Sterk Openbaar Vervoer”

• ACV openbare diensten: ‘Openbaar vervoer is geen luxe, maar een basisrecht’. Redactiefoto.