Het Nederlandse koningshuis reist al ruim anderhalve eeuw per trein. Voor officiële staatsbezoeken en herdenkingen, maar ook tijdens feestdagen of voor vakanties. Het Spoorwegmuseum vertelt vanaf 26 juni a.s. meer over de bijzondere band tussen de Oranjes en het spoor.

Vier koninklijke rijtuigen maken deel uit van de presentatie Koninklijke Klasse. Ook de historische koninklijke wachtkamer in het Maliebaanstation is te zien voor publiek. Deze is afkomstig is uit het in 1974 gesloopte station Staatsspoor in Den Haag. Tijdens de zomervakantie zijn er koninklijke spelen voor kinderen in het Spoorwegmuseum. Ook zijn er regelmatig andere koninklijke wachtkamers in het land te bezoeken. Koninklijke Klasse is mogelijk gemaakt door een donatie van de Vriendenloterij.

Het is 1839 als de eerste trein in Nederland rijdt, van Amsterdam naar Haarlem. Koning Willem I had zich persoonlijk sterk gemaakt voor die spoorlijn. Dat was geen toeval: hij zag in het spoor een middel voor modernisering, welvaart en nationale eenheid. Sindsdien bleef de trein bij uitstek het vervoermiddel van het koningshuis. Niet alleen voor officiële gelegenheden, maar ook voor het gewone leven van de vorsten en hun familieleden. Van spelletjes en logeerpartijen tot romantische afspraakjes. Dit is goed zichtbaar in de rijtuigen zelf. Het Spoorwegmuseum bezit er vier: een replica van de negentiende-eeuwse SR1 gebouwd voor koningin Anna Paulowna, de naoorlogse SR8 & 9 van Koningin Juliana en Prins Bernhard en de relatief jonge SR10 van Koningin Beatrix en later van Koning Willem Alexander. Speciaal voor ‘Koninklijke Klasse’ zijn onderdelen van enkele rijtuigen gerestaureerd dankzij een donatie van het Mondriaanfonds. Elk rijtuig weerspiegelt de persoonlijkheid van de vorst(in) die er gebruik van maakte.

Het Spoorwegmuseum toont historisch foto- en videomateriaal waarin de Oranjes zichtbaar zijn in en rondom de treinen, op perrons, bij aankomsten en vertrekken en uiteraard ook tijdens Koningsdag. De beelden laten zien hoe vanzelfsprekend de trein decennialang aanwezig was in het leven van het Nederlandse koningshuis.

Tijdens de zomervakantie (4 juli t/m 30 augustus 2026) kunnen kinderen van tot 10 jaar koninklijk komen spelen in de Spoortuin achter het Spoorwegmuseum. In samenwerking met Artifex en NS organiseert het Spoorwegmuseum bovendien enkele excursies per historische trein naar de koninklijke wachtkamers op Amsterdam CS en Den Haag HS. Ook zijn deze wachtkamers én die op station Baarn regelmatig opengesteld voor publiek. Meer informatie over kaartjes, reserveren, openingstijden en prijzen is te vinden op de website van het Spoorwegmuseum.

• Anderhalve eeuw Oranje op het spoor: Nieuwe presentatie Koninklijke Klasse in het Spoorwegmuseum. Foto Spoorwegmuseum.