Deze Vlaamse regering betonneert vervoersarmoede voor wie geen auto op de oprit heeft staan, schreef Peter Meukens, voorzitter van de Vlaamse reizigersorganisatie TreinTramBus deze week in De Standaard.

Ann Schoubs, directeur-generaal van De Lijn, sloeg op 7 oktober 2026 in De Standaard alarm: De Lijn heeft in vijftien jaar een kwart van haar werkingsmiddelen voor de dagelijkse exploitatie verloren. In het Vlaams Parlement reageerde minister van Mobiliteit Annick De Ridder (N-VA) bij monde van haar N-VA-collega Cieltje Van Achter daar zoals steeds op door te zeggen dat de cijfers van De Lijn fout zijn. Daarbij gooide ze exploitatiebudgetten en investeringen op een hoop, vergeleek ze absolute bedragen met elkaar zonder rekening te houden met inflatie en waardeverlies en veegde ze onder de mat dat De Lijn de afgelopen jaren bijkomende opdrachten (zoals het leerlingenvervoer) met daarvoor logischerwijs bijkomend budget had gekregen.

Om haar gelijk te halen, vergeleek de ­minister appelen met citroenen. Precies dat had Schoubs niet gedaan: zij keek naar de werkingsmiddelen om het netwerk van trams en bussen in 2010 te exploiteren en zette die naast het huidige exploitatiebudget omgerekend naar de waarde van 2010. Haar correcte conclusie: De Lijn heeft in vijftien jaar een kwart moeten inleveren. Schoubs heeft dus gelijk, de minister gooit haar onterecht voor de bus.

Van Achter voegde er in het Vlaams Parlement aan toe: “We willen een sterk openbaar vervoer dat Vlamingen een aantrekkelijk alternatief biedt. We versterken de samenwerking met de vervoersregioraden.” Ze vroeg begrip voor de budgettaire toestand van Vlaanderen en verwachtte dat ­iedereen daarvoor een inspanning levert. Pas als die op orde is, kan van bijkomend budget sprake zijn. Dus moet De Lijn, weliswaar zonder bijkomende besparingen op het aanbod (gelukkig maar), de broeksriem verder aanhalen. Voorlopig is er van een groeiverhaal voor De Lijn en haar reizigers geen sprake.

Wat een contrast met het antwoord van Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) op 2 oktober in De Standaard op de vraag of de subsidies voor luchtvaart ook dienen om groei te vrijwaren: “Ja. Er is een rapport waaruit blijkt dat ze een economische meerwaarde hebben. Vooral op langere termijn zou dat de luchtvaartsector een nieuwe toekomst kunnen geven.”

Is luchtvaart dan wél een speerpunt van het regionale mobiliteitsbeleid en openbaar vervoer niet? Om het aantal Vlamingen te tellen dat naar het werk of naar school vliegt, heb je niet eens één hand ­nodig. De Lijn vervoert op een werkdag bijna 1 miljoen reizigers met tram en bus.

Dat zouden er nog veel meer kunnen en moeten zijn. Het recept daarvoor is bekend: “We werken verder aan een aantrekkelijk en betrouwbaar aanbod door onder meer gerichte investeringen, correcte data, doorstromingsmaatregelen en kwaliteitsverhoging van de dienstverlening. (…) Een sterk openbaar vervoer betekent ook een betrouwbaar openbaar vervoer. (…) Voor de aanbodsautonomie krijgt De Lijn zoals voorzien in het openbaredienstencontract de vrijheid om operationele bijsturingen te doen aan het openbaarvervoernet, steeds in overleg met de vervoerregio’s.”

Dat schrijf ik niet, dat beweerde De Ridder in haar beleidsnota van 15 november 2024. Hebben we iets gemist? Van een betere doorstroming en een kwaliteitsverhoging van de dienstverlening hebben we tot nu niks gezien, integendeel. Het centenboekje (editie 2024) van deze Vlaamse regering voorzag voor De Lijn en het vervoer op maat een groeipad: 50 miljoen extra in 2026 en 2027, 100 miljoen meer in 2028, zelfs 125 miljoen erbij in 2029.

Over deze ­legislatuur dus 325 miljoen euro bijkomend exploitatiebudget. Na de opeenvolgende besparingen sinds 2010 en de budgetneutraliteit waarmee het decreet basisbereikbaarheid in 2019 De Lijn, en dus de reizigers, in een keurslijf wrong, leek De Lijn eindelijk ademruimte te krijgen om de neerwaartse spiraal om te buigen.

Van de beloofde 325 miljoen heeft De Lijn vooralsnog niks gekregen. In de septemberverklaring reduceerde de Vlaamse regering het groeipad tot 137,5 miljoen ­euro, een schamele 42 procent.

• Peter Meukens (TTB): ‘Zonder betrouwbaar beleid geen betrouwbaar openbaar vervoer’. Redactiefoto.