Snelle boetes, trage communicatie, concludeert de AP. Scanauto’s zorgen ervoor dat gemeenten sneller boetes kunnen opleggen. Maar mensen weten vaak in eerste instantie niet dat zij een boete hebben gekregen. De officiële beschikking volgt namelijk pas dagen later per post van gemeente of CJIB, of digitaal via MijnOverheid. Heb je de digitale post gemist, dan volgt eerst via dezelfde weg een herinnering en pas daarna een herinneringsbrief per post. Mensen kunnen zo onbewust meerdere overtredingen begaan, waardoor parkeerboetes zich opstapelen.

Daar komt bij dat gemeenten korte betaaltermijnen hanteren. Ook schorten zij de betalingsverplichting  tijdens een bezwaarprocedure niet altijd op. Dat kan mensen in financiële problemen brengen, zeker wanneer sprake is van herhaalde fouten.

Structurele problemen, weinig structurele oplossingen. De AP ziet vergelijkbare problemen in veel gemeenten. Tegelijkertijd blijft structurele verbetering uit, ondanks dat gemeenten voor hulp terecht kunnen bij de Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG) en de AP.

Voordat een gemeente scanauto’s mag gebruiken, moet de gemeente bovendien onderzoeken welke privacyrisico’s er zijn en hoe deze risico’s kunnen worden beperkt (een DPIA). Niet elke gemeente heeft echter een DPIA uitgevoerd. Bovendien besteden gemeenten belangrijke onderdelen van het handhavingsproces uit aan marktpartijen. Daarbij is controle op het proces en scanbedrijven vaak onvoldoende geregeld.

Aanbevelingen: meer regie, meer waarborgen. De AP dringt er bij gemeenten op aan om meer regie te nemen op de inzet van scanauto’s en de bestaande kaders beter toe te passen, zoals de regels uit de AVG. Ook uit de AI-verordening zijn lessen te trekken voor een zorgvuldiger proces. Daarbij moeten gemeenten structureel zorgen voor fundamentele waarden, zoals zorgvuldigheid, transparantie en rechtsbescherming.

De AP adviseert gemeenten onder meer om: menselijke controle te versterken, bij voorkeur ook op straat; mensen beter te informeren, bijvoorbeeld door de systemen van scanauto’s in het algoritmeregister te registreren; risicoanalyses en periodieke audits uit te voeren en uit te breiden; beter vast te stellen hoeveel boetes ten onrechte zijn opgelegd, om zo het systeem en proces te evalueren en de rol van gemeenteraden bij toezicht en controle te versterken.

Het gehele rapport is hier beschikbaar:

https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/documenten/inzet-van-scanautos-voor-parkeerhandhaving

• Studie Autoriteit Persoonsgegevens concludeert: Snelle boetes, trage communicatie op parkeerboetes via scanauto’s. Ook in België zijn scanauto’s populair. Foto Sigmax.