Uber-chauffeurs hebben een baanbrekende rechtszaak aangespannen tegen het techbedrijf. Ze beweren dat ze in “constante angst” leven voor een “zielloos” algoritme dat het bedrijf gebruikt om de lonen vast te stellen en ritten toe te wijzen.

Chauffeurs uit het Verenigd Koninkrijk, Nederland en andere landen hebben zich aangesloten bij de schadeclaim, die in de miljarden dollars kan lopen. De chauffeurs beweren dat een door AI aangedreven loonsysteem de wetgeving inzake gegevensbescherming schendt en hun inkomsten drukt.

De claim is ingediend bij de rechtbank van Amsterdam, waar het in San Francisco gevestigde techbedrijf met een waarde van $150 miljard (129 mrd. Euro) zijn Europese hoofdkantoor heeft. Volgens de Europese vakbonden is dit de eerste collectieve rechtszaak in zijn soort.

De zaak draait om een ondoorzichtig ‘black box’-algoritme dat, gevoed door informatie over chauffeurs, een gepersonaliseerd tarief voor elke rit vaststelt. Chauffeurs vrezen dat het de tarieven zo laag mogelijk houdt, tot het minimum dat ze bereid zijn te accepteren.

Chauffeurs vertelden Britse media dat het algoritme dezelfde rit aan verschillende mensen aanbiedt tegen verschillende tarieven en hen minder betaalt voor een retourrit na een lange rit, omdat het er van uitgaat  dat de chauffeurs niet met een lege auto naar huis willen.

“Het is alsof iemand je constant in de gaten houdt en je zwakke punten kent – het algoritme is je baas,” aldus Mohammed Shirwa, een 41-jarige Uber-chauffeur in Rotterdam. “Het algoritme leert constant over je en wat je bereid bent te accepteren. Dus de prijzen dalen, maar je zit vast. Het weet dat je de rit nodig hebt.”

Anton Ekker, een gespecialiseerde Nederlandse advocaat die de zaak leidt en gespecialiseerd is in vragen en geschillen op het gebied van Digital Rights, privacy en AI, zei: “Een computeralgoritme mag niet zelfstandig beslissingen nemen die mensen hun bestaansmiddelen ontnemen. Net als zoveel andere online platforms moet het ter verantwoording worden geroepen voor de grootschalige uitbuiting van de kwetsbaarheden van Europese burgers.”

• Uber-chauffeurs starten Europese collectieve rechtszaak tegen ‘zielloos’ en ‘angstaanjagend’ AI-algoritme. Redactiefoto.