Het Nederlandse spoor moet volgens de Klimaatwet in 2050 klimaatneutraal zijn. De Friese staten hebben vastgelegd dat het regionale treinvervoer voor 2036 emissievrij moet zijn. De huidige 68 dieseltreinen in het Noorden – die aan het eind van hun levensduur zijn, waardoor vervanging de beste optie lijkt  – worden naar alle waarschijnlijkheid opgevolgd door batterij-elektrische treinen. Dat scheelt 8,5 miljoen liter diesel per jaar.

Uit onderzoek dat de noordelijke provinciebesturen samen met andere partijen hebben uitgevoerd, komt deze oplossing als beste naar voren. De batterijtreinen zouden vanaf eind 2035 kunnen rijden op de zes Friese en Groningse spoortrajecten die nu in gebruik zijn bij Arriva. Op deze wijze wordt een volledige elektrificatie van de zes lijnen met in totaal 250 kilometer spoor vermeden. Batterijtreinen zijn niet nieuw. In Duitsland is er al veel ervaring mee opgedaan.

De vraag is of Den Haag deze oplossing ook steunt. Dat moet dit najaar duidelijk worden. Infrabeheerder ProRail is alvast enthousiast, zo bleek gisteren tijdens een presentatie over het gevoerde onderzoek. Dit geldt ook voor de Friese gedeputeerde Matthijs de Vries, die opmerkte dat deze oplossing niet alleen goed is voor het milieu maar ook voor de portemonnee.

Arriva rijdt nu op biodiesel (HVO). De overstap naar elektrisch leidt aanvankelijk tot hoge opstartkosten waaraan de provincies, Den Haag en wellicht Brussel zullen moeten bijdragen. De concessievoorwaarden zullen in 2029 duidelijk moeten zijn, omdat de huidige concessie van Arriva in 2035 afloopt. Nieuwe gegadigden voor de concessie zullen tijd moeten krijgen om zich voor te bereiden waar het gaat om de aanschaf van nieuw materieel.

Op de plekken waar mogelijk wel bovenleiding komt, kunnen treinen rijden en tegelijkertijd opladen. De treinen zullen worden aangesloten op leidingen met 25 kV wisselspanning, net als de Betuwelijn en de HSL al hebben. De NS-treinen werken echter via een verouderd bovenleidingssysteem van 1500 volt gelijkspanning. Friese wethouders toonden tijdens de presentatie ook meteen zorgen over het overbelaste stroomnet. Toch moeten de nieuwe batterijtreinen worden gevoed met elektriciteit. Op de meeste plaatsen is dit mogelijk, met uitzondering van Sneek, waardoor zal moeten worden uitgeweken naar Workum voor de verbinding Stavoren-Sneek.

• Eind 2035 batterijtreinen voor Noord-Nederland? In Duitsland is er op nevenlijnen al veel ervaring opgedaan met dit type trein. Foto Alstom.