De winterperiode van januari 2026 liet zien hoe groot de impact van extreem winterweer op het spoor kan zijn. ProRail heeft de verstoringen van die periode uitgebreid geëvalueerd. De conclusie: “Onze aanpak heeft deels gewerkt, maar er zijn ook verbeteringen nodig.”

Daarom neemt ProRail aanvullende maatregelen om het spoor beter voor te bereiden op toekomstige winters. “Volledige bescherming tegen extreem winterweer in Nederland, waar het niet jaarlijks voorkomt, is niet realistisch. We kunnen niet elk risico uitsluiten, maar we kunnen wel slimme keuzes maken voor een betrouwbaar, bereikbaar en betaalbaar spoor.”

“Begin januari zorgden sneeuw, ijs en lage temperaturen voor veel hinder op het spoor. De omstandigheden waren uitzonderlijk. De laatste keer dat Nederland op deze schaal met sneeuwval te maken kreeg was in 2021. Ondanks de grote impact bleef de treindienst deze keer wel overeind. Vergeleken met 2021 lag de punctualiteit hoger, was de treinuitval lager en zijn geen reizigers langdurig gestrand in treinen of op stations.”

De evaluatie laat zien dat langdurig winterweer bestaande kwetsbaarheden in het spoorsysteem zichtbaar maakt en versterkt. Daarbij gaat het onder meer om onderhoud van wisselverwarming, operationele besluitvorming, informatievoorziening en samenwerking in de spoorsector.Ook blijkt dat verschillende onderdelen van het systeem elkaar beïnvloeden. Wanneer bijvoorbeeld infrastructuur, logistiek en operatie tegelijk onder druk staan, kunnen verstoringen sneller groter worden.

Voor de komende winter worden onder meer verbeteringen doorgevoerd aan wisselverwarming op belangrijke routes. Ook worden besluitvormingsprocessen aangepast, informatievoorziening verbeterd en operationele ondersteuning versterkt. Een deel van de maatregelen vraagt meer voorbereidingstijd en loopt door tot 2027 of later.

ProRail blijft werken aan een weerbaar spoor: veilig, betrouwbaar en klimaatbestendig. Tegelijk komt extreem winterweer zoals afgelopen januari in Nederland relatief weinig voor. Het Nederlandse spoor volledig inrichten op dergelijke omstandigheden vraagt zeer grote investeringen.

Daarom maakt ProRail bewuste keuzes in welke maatregelen het meeste effect hebben voor reizigers en vervoerders. Met de verbetermaatregelen wil ProRail de gevolgen van toekomstige winterperiodes verder beperken en beter voorbereid zijn op lang aanhoudend winterweer.

• Extreem winterweer: in hartje zomer werkt ProRail aan een weerbaarder spoor. Foto ProRail.