Vanaf 1 oktober mogen boa’s in de trein het rijbewijzenregister checken om zwartrijders teidentificeren. Het is bedoeld voor situaties waarin ze een zwartrijder willen bekeuren die geenidentiteitsbewijs bij zich heeft. Dat klinkt als winst, maar juist op de probleemlijn tussen Zwolle en Emmen schiet Arriva er niets mee op, stelt een woordvoerder in de krant De Stentor. Bovendien zette de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) al vraagtekens bij de check van het rijbewijzenregister door boa’s. 

“Boa’s verdienen steun bij het uitvoeren van hun vaak moeilijke werk”, zei staatssecretarisAnnet Bertram over haar besluit. In de praktijk zijn juist de boa’s op de probleemlijn Zwollen-Emmen in het Vechtdal er nauwelijks mee geholpen. De grootste groep zwartrijders tussenZwolle en Emmen staat namelijk niet in dat register. 

Arriva meldde onlangs dat zijn boa’s agressieve zwartrijders soms laten lopen, voor hun eigen veiligheid. Zelf de identiteit checken kunnen ze niet. En wachten op de politie werkt agressie in de hand. De Vechtdallijn is de route waarop asielzoekers vanuit aanmeldcentrum Ter Apel naar de rest van het land reizen. Dagelijks betrapt Arriva er veel zwartrijders – vooral veel‘veiligelanders’.  Zij hebben nauwelijks kans op een verblijfsvergunning, maar reizen in afwachting van een besluit wel het hele land door. 

In het rijbewijzenregister staan ruim 12 miljoen Nederlanders, met pasfoto. De politie gebruiktdie foto’s nu al vaak om iemands identiteit vast te stellen. Over een paar dagen krijgen ookboa’s in het openbaar vervoer toegang. “Toegang tot het rijbewijzenregister is voor hen eengrote stap vooruit”, meldt de staatssecretaris verder. “In het coalitieakkoord staat ook dat we andere registers verkennen die boa’s kunnen helpen bij het identificeren van overtreders.” 

“In het algemeen zien we het als een stap voorwaarts dat boa’s in het ov voor een ID-check toegang krijgen tot het rijbewijzenregister”, zegt Liesbeth Oelen van Arriva. “Maar specifiek op de Vechtdallijnen zijn we hier niet mee geholpen. De zwartrijders en reizigers zonder ID met wie wij te maken hebben, staan niet in het Nederlandse rijbewijzenregister en zijn ook nietingeschreven bij een gemeente.” 

Arriva wil dat de boa’s via het systeem van de politie toegang krijgen tot het Vreemdelingenregister. De frustratie zit de vervoerder hoog. Juist omdat er in Nederland al proeven lopen waarbij boa’s dat register wel mogen inzien. In Rotterdam en Utrecht kunnenboa’s het vreemdelingenregister wél checken. Het ministerie beslist over die toegang. Arriva krijgt tot nu toe nul op het rekest. 

Het ministerie laat De Stentor weten: “Omdat het gaat om toegang tot gevoelige informatie, moet die toegang zorgvuldig worden uitgewerkt. Het streven is om in 2028 de toegang (mitsjuridisch mogelijk) gerealiseerd te hebben.” Dat gaat er bij Arriva niet in, zegt Oelen. “Temeeromdat de NS en RET deze bevoegdheid voor de ID-check nu al wel hebben. Waarom dit zo lang moet duren, is voor ons de grote vraag.” 

• ‘Nieuwe controle tegen zwartrijders helpt niet op Vechtdallijn’: Arriva boa’s moeten wachtentot 2028, terwijl boa’s van NS en de RET wel toegang hebben tot het Vreemdelingenregister.Foto Arriva.