ProRail werkt de komende jaren in opdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat en samen met Infraspeed, beheerder van de Hogesnelheidslijn (HSL), aan het herstel van de constructiefouten van de noordelijke (Groene Harttunnel – Hoofddorp) viaducten HSL-Zuid. Zo moeten de treinen in de toekomst weer veilig met 300 kilometer per uur over dit deel van de hogesnelheidslijn kunnen rijden.

De huidige planning blijft erop gericht dat uiterlijk in 2031 op alle viaducten de oorspronkelijke maximumsnelheid van 300 km/uur weer veilig mogelijk is. De voorbereidende werkzaamheden zijn begonnen. Het ontwerp van de hersteloplossing wordt momenteel uitgewerkt door ingenieursbureaus. Samen met Infraspeed worden eerste plannen gemaakt voor de uitvoering van de werkzaamheden.

Uit deze voorbereidingen blijkt dat de herstel- en reconstructie-werkzaamheden aan tien spoorviaducten omvangrijk en complex is. Eerder gaf ProRail al aan dat er ten minste 82 dagen gewerkt zou moeten worden aan een van de viaducten van de HSL (Zuidweg). Langere buitendienststellingen werden daarbij niet uitgesloten. Die verwachting komt helaas nu uit. Extra buitendienststellingen zijn noodzakelijk. In 2028 en 2029 zal ProRail twee grote buitendienststellingen nodig hebben voor dit viaduct bij Rijpwetering.

Uit de onderzoeken blijkt dat op sommige locaties niet alleen schadeherstel nodig is, maar ook ingrijpende aanpassingen aan funderingen, landhoofden en andere constructieve onderdelen die essentieel zijn voor de stabiliteit en veiligheid van het spoor. Deze werkzaamheden zijn omvangrijk en technisch complex. De HSL is, anders dan veel ander spoor in Nederland, grotendeels gebouwd op betonnen constructies. Daarnaast zijn de bouwlocaties vaak krap en beperkt bereikbaar. Daardoor kan slechts beperkt gebruik worden gemaakt van prefab-onderdelen en moet veel beton ter plaatse worden gestort.

De herstel- en reconstructiewerkzaamheden aan de viaducten worden gefaseerd uitgevoerd. Daarbij wordt prioriteit gegeven aan de locaties waar een snelheidsverhoging het meest bijdraagt aan het verminderen van reistijdverlies voor reizigers op de HSL. Het uitgangspunt is om de vier meest zuidelijke viaducten, waaronder viaduct Zuidweg, als eerste te herstellen.

De eerste stap in de herstelwerkzaamheden voor het viaduct Zuidweg bij Rijpwetering is bijna afgerond. Hier is een palenwand aangebracht om de grondwegingen van de spoordijk en het viaduct te stabiliseren. Een complexe operatie die binnen planning is opgeleverd, zonder hinder voor de reizigers.

Momenteel worden voor de eerste viaducten de onderzoeken afgerond, zodat een definitieve oplossing kan worden vastgesteld. Vervolgens worden de ontwerpen verder uitgewerkt en voorbereid voor uitvoering.

• ProRail: Eerste herstel HSL-viaducten voorzien in 2028, langere buitendienststellingen nodig. Foto ProRail.