Uit de vandaag gepubliceerde cijfers van het CBS blijkt dat het aantal verkeersdoden in Nederland sterk is gestegen. In 2025 kwamen 759 mensen om in het verkeer. Dit is een stijging van ruim 12% ten opzichte van het jaar daarvoor en daarmee zet de zorgwekkende trend van de afgelopen jaren door. Opnieuw vormen fietsers de grootste groep slachtoffers.

Veilig Verkeer Nederland spreekt van een alarmerende ontwikkeling en wijst snelheid aan als één van de grootste risicofactoren. “Achter elk cijfer schuilt menselijk leed,” zegt Evert-Jan Hulshof, directeur van Veilig Verkeer Nederland. “Het gaat om mensen die niet meer thuiskomen: ouders, partners, grootouders, kinderen. Het verdriet en gemis bij nabestaanden is enorm en vaak levenslang. Dat mogen we nooit reduceren tot alleen cijfers.”

Volgens Veilig Verkeer Nederland spelen snelheid en snelheidsverschillen een doorslaggevende rol bij zowel het ontstaan als de ernst van ongevallen. Dat geldt niet alleen voor gemotoriseerd verkeer, maar nadrukkelijk ook voor fietsers zelf.

Steeds vaker gaat het mis bij eenzijdige fietsongevallen, waarbij fietsers door bijvoorbeeld een te hoge snelheid, een onverwachte situatie of verminderde balans ten val komen. Zeker bij e-bikes, die hogere snelheden halen en zwaarder zijn, zijn de gevolgen vaak ernstig. Hulshof: “Hoe hoger de snelheid, hoe kleiner de kans om een fout te corrigeren en hoe groter de impact als het misgaat. Voor oudere fietsers, die fysiek kwetsbaarder zijn, zien we dat dit veel te vaak fataal afloopt. Snelheidsreductie is daarmee één van de belangrijkste maatregelen om levens te redden.”

Veilig Verkeer Nederland benadrukt dat het terugdringen van snelheid en snelheidsverschillen vraagt om een brede en samenhangende aanpak. Dat betekent niet alleen lagere snelheden voor gemotoriseerd verkeer op plekken waar fietsers rijden, maar ook meer bewustwording over veilige snelheid onder fietsers zelf. In het bijzonder vraagt de organisatie aandacht voor het groeiende gebruik van e-bikes, waarbij snelheid en kwetsbaarheid samenkomen.

Om snelheid effectief aan te pakken zet Veilig Verkeer Nederland in op gerichte snelheidsinterventies. Daarbij gaat het om een combinatie van maatregelen die elkaar versterken: van gedragsbeïnvloeding en voorlichting tot aanpassingen in de weginrichting en intensievere handhaving. Door bestuurders en fietsers continu bewust te maken van hun snelheid en de risico’s daarvan en door de omgeving zo in te richten dat veilig gedrag de norm wordt, kan het aantal ernstige ongevallen aantoonbaar worden teruggedrongen.

Daarnaast pleit Veilig Verkeer Nederland nadrukkelijk voor het dragen van een fietshelm door e-bikegebruikers. De organisatie ondersteunt een helmplicht voor jongeren tot 18 jaar, maar vindt dat deze bescherming voor alle e-bikers zou moeten gelden. Een helm kan de gevolgen van een val aanzienlijk beperken, maar wordt nog lang niet vanzelfsprekend gedragen. “Een helm voorkomt geen ongeval, maar kan wel het verschil maken tussen leven en dood,” aldus Hulshof. “Als we weten dat eenvoudige maatregelen zoveel letsel kunnen voorkomen, dan moeten we daar ook naar handelen.”

• Veilig Verkeer Nederland (VVN): Stijging verkeersdoden onder fietsers onderstreept risico van snelheid. Foto VVN.