Minister-president Rob Jetten zou het, vooruitlopend op het Kamer-debat over de Lelylijn op 3 juni,  als ‘oud-railman’ ‘fantastisch’ vinden om met de Lelylijn aan de slag te gaan, maar hij deed noordelijke bestuurders en ondernemers dinsdag geen toezegging, beducht ‘Voor ruzie in de ministerraad.’

Als oud-regiomanager Noord-Nederland bij ProRail kent premier Rob Jetten naar eigen zeggen elke kilometer van de noordelijke spoorlijnen. “Ik heb allerlei verborgen parels ontdekt, prachtige historische treinstations, waarbij ik dan – sorry, Leeuwarden – net te laat was met het opleveren van de renovatie”, aldus Jetten dinsdagmiddag met gevoel voor zelfspot bij ‘Noord in Nieuwspoort’ in Den Haag, een netwerkbijeenkomst voor bestuurders en ondernemers uit Friesland, Groningen en Drenthe.

En nu hij het toch over het spoor had, “oude liefde roest niet”, dus nee, de Lelylijn is hij echt niet vergeten, aldus de Leeuwarder Courant. “De afgelopen jaren hebben terecht tot heel veel chagrijn en teleurstelling geleid in het Noorden van het land, met elke keer weer een nieuwe belofte in Den Haag die binnen de kortste keren alweer ten grave werd gedragen.” Dat moet niet wéér gebeuren, aldus Jetten.

Sinds de plundering van de Lelylijnpot door het vorige kabinet is die kans reëel. Er is nog maar 650 miljoen euro over, terwijl de kosten van het totale project op 14,5 miljard euro worden geraamd. Bij de vorming van Jettens minderheidskabinet legden D66, VVD en CDA er geen extra geld voor opzij.

De premier verwees naar het “goede advies” van gezant Klaas Knot, eind januari, over hoe de aanleg van de Lelylijn “wél zou kunnen”, onder meer door er jaarlijks 400 miljoen euro voor te sparen. Sindsdien is het wachten op een kabinetsreactie. “Dat zit er de komende maanden aan te komen”, aldus Jetten.” Als oud-spoorman zou ik het fantastisch vinden als we zo’n project zouden kunnen aanpakken. Bij landelijke opgaven rond woningbouw, energieprojecten en maakindustrie wordt vaak naar het Noorden gekeken”, zei Jetten. Harde beloftes wilde Jetten echter niet doen, “want dan krijg ik vrijdag ruzie in het kabinet”, grapte hij.

Commissaris van de Koning Arno Brok, tevens voorzitter van het Samenwerkingsverband Noord-Nederland (SNN), wees erop dat er “al tientallen jaren is getalmd en steeds wordt er politieke acrobatiek getoond waardoor het toch weer net niet doorgaat. U als minister-president”, zo sprak hij Jetten aan, “en al helemáál met uw achtergrond bij ProRail – ja, u bent er zelf over begonnen – u kunt dat talmen achter zich laten en zorgen dat die lijn er gewoon komt. We rekenen op u.”

Pogingen van Kamerleden om de vaart erin te krijgen, vonden maandagavond in een vergadering met staatssecretaris Annet Bertram van Infrastructuur nog weinig weerklank. Samen met BBB, JA21 en PvdD kwam Habtamu de Hoop (Pro) met het voorstel om de eerste 400 miljoen euro alvast te gaan sparen, en de kosten en baten van de Lelylijn verder in beeld te brengen met een zogeheten MIRT-verkenning.

Bertram wil vasthouden aan de regel dat er voor een MIRT-verkenning eerst zicht moet zijn op 75 procent van de financiering. Dat is met de beschikbare 650 miljoen euro lang niet het geval. De Hoop ziet kans in Knots voorstel om jaarlijks 400 miljoen euro te sparen. “Als we afspreken om dat 25 jaar lang te doen, dan komen we op die 75 procent. Zit daar niet de politieke ruimte om nu al met de verkenning aan de slag te gaan?”, probeerde hij. Coalitiefracties D66 en CDA, beide in het verleden voluit voorstander van de Lelylijn, vonden dat voorbarig en willen de reactie van het kabinet – beloofd ‘rond de zomer’ – afwachten.

• Premier Rob Jetten zou Lelylijn ‘fantastisch’ vinden, maar belooft niets. Foto Rijksoverheid.