Het kabinet trekt 18 miljard euro extra uit om versneld de grootste knelpunten in de infrastructuur aan te pakken. Dat blijkt uit de zojuist gepresenteerde prioriteitenlijst van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat. Nieuwe projecten worden op de lange baan geschoven en er wordt voorrang gegeven aan onderhoud. “We staan voor de grootste vernieuwingsoperatie ooit’, zegt minister Vincent Karremans. ‘Het is tijd voor een nieuwe wederopbouw van onze infrastructuur.”

Ook het ambitieniveau moet omlaag, vindt het kabinet: bruggen, viaducten en tunnels moeten zoveel mogelijk gestandaardiseerd worden om kosten te besparen. Wil een regio of andere partij een uniek ontwerp, dan zal die daarvoor zelf de kosten moeten dragen. Dergelijke standaardisatie moet al snel een bezuiniging van 2 miljard euro opleveren, waardoor er weer meer projecten kunnen worden uitgevoerd.

“We willen toe naar een totale cultuurverandering: inpassing in de omgeving en randvoorwaarden worden minder belangrijk”, schrijft de minister onder meer in een brief aan de Tweede Kamer. “We schrappen dergelijke regels als die bouw duurder maken.”

Oorspronkelijk had het ministerie van Infrastructuur 11,5 miljard euro beschikbaar voor onderhoud. Daar komt nu in één klap 18 miljard euro bij. Dat geld wordt onder meer gevonden door tientallen nieuwe projecten voorlopig ‘op pauze’ te zetten. “Doet natuurlijk pijn, maar is de enige manier om de grote instandhoudingsopgave uit te voeren.”

De problemen met de Nederlandse infrastructuur zijn een gevolg van de snelle uitbreiding van de Nederlandse infrastructuur sinds de jaren 50. In die jaren van wederopbouw werden in hoog tempo nieuwe bruggen, tunnels en viaducten gebouwd. En gezien de gemiddelde technische levensduur zijn of komen al die bouwwerken nu aan het einde van hun technische levensduur. Omdat bovendien de drukte op de wegen en het gewicht van de voertuigen veel meer is toegenomen dan destijds was voorzien, gaat het bovendien sneller dan verwacht.

Deze zomer leken de problemen opeens in een stroomversnelling te komen, toen in korte tijd verschillende problemen op de snelwegen zich opstapelden. Onder meer de Markerwaarddijk en de Merwedebrug op de A27 werden kort na elkaar afgesloten voor vrachtverkeer. En dat kwam al bovenop een recordhoeveelheid noodzakelijke onderhoudswerkzaamheden die al bezig waren. Het zorgde en zorgt nog steeds voor een enorme schadepost voor de transport- en logistieksector, die doorwerkt in de hele economie.

Een groot project dat wordt aangepakt is het Spui- en Gemaalcomplex IJmuiden. Dat is sterk verouderd en de technische staat is uiterst kwetsbaar. Het gemaal houdt een gebied droog waar vier miljoen mensen wonen. Om het gemaal te vernieuwen wordt 2,3 miljard euro uitgetrokken.

Er gaat verder geld naar de vernieuwing van de Haringvlietbrug en de aanpak van de hsl-spoorlijn. Daar moeten tien viaducten worden hersteld, zodat treinen daarna met 300 kilometer per uur over het spoor kunnen rijden. Ook gaat bijna 1,9 miljard euro naar spoorbeveiliging (ERTMS), een project dat al vele jaren sleept.

• Kabinet wil infrastructuur aanpakken met miljardeninjectie, maar ook met versobering: ‘Grootste vernieuwingsoperatie ooit’. Knelpunt Meppel ook aangepakt. Redactiefoto.