Dit weekend schakelen we over op de wintertijd. Het wordt een uur vroeger donker en het zijn vooral de voetgangers die hiervan de gevolgen dragen. Volgens een nieuwe statistische analyse van Vias institute is er een stijging van 73% van het aantal ernstige ongevallen met voetgangers tijdens het spitsuur ‘s avonds. Het is belangrijk om op dit moment de voornaamste veiligheidsregels voor voetgangers en automobilisten nog eens te herhalen.

De overschakeling naar de wintertijd is de start van een risicovolle periode. Van oktober tot november stijgt het aantal letselongevallen met voetgangers in de avondspits met 39%. Het aantal ongevallen met tenminste één zwaargewonde of dode stijgt zelfs met 73%. Er zijn dus niet alleen meer ongevallen, ze zijn ook 24% ernstiger.

Zo stellen we 109 doden en zwaargewonden per 1000 letselongevallen vast in oktober, tegenover 136 doden en zwaargewonden per 1000 ongevallen na de verandering in november (2016-2025). In totaal waren er de voorbije 10 jaar bij de voetgangers 181 doden en zwaargewonden in de maand november in de avondspits. Dat zijn er gemiddeld 18 elk jaar.

Het is aannemelijk dat de impactsnelheid bij botsingen hoger ligt na de verandering van het uur omwille van de verminderde zichtbaarheid. Sommige bestuurders zien de voetganger niet en remmen later of helemaal niet. Natuurlijk is het ook zo dat trajecten die normaal gezien in het licht gebeuren, nu in schemering of in het donker afgelegd worden.

Twee ongevalstypes doen zich voor wanneer een bestuurder een voetganger aanrijdt die binnen de bebouwde kom oversteekt.

– De voetganger steekt over op een brede straat met verschillende stroken per richting. Hij doet dat op of vlakbij een oversteekplaats. De geparkeerde of stilstaande voertuigen hinderen de zichtbaarheid van zowel de voetganger als de bestuurder. De voetganger kijkt niet goed om zich heen. De bestuurder ziet de voetganger niet of te laat om nog te kunnen uitwijken.

– De bestuurder merkt de voetganger op, hoewel die regelmatig niet reglementair oversteekt. De automobilist is al te zeker over zijn voorrang en anticipeert niet op de overstekende voetganger. De omgekeerde situatie komt eveneens vaak voor bij ongevallen met een voertuig dat naar links of rechts afdraait: de voetganger merkt het voertuig op, maar gaat ervan uit dat de bestuurder de voorrangsregels zal naleven. De voetganger houdt er dus geen rekening mee dat de bestuurder hem niet heeft opgemerkt omdat die zijn aandacht mogelijk afgeleid was door andere zaken.

• Vias Institute: ‘Aantal ernstige ongevallen met voetgangers stijgt met 73% na de overgang naar wintertijd; Vooral de spits ’s avonds is een risicomoment’. Foto VVN.