Antwerpen heeft op donderdag 30 april 2026 vrijwel geruisloos afscheid genomen van de iconische PCC-tram. Op de lijnen 2 en 8 reed in de avondspits voor het laatst een PCC-stel in de reizigersdienst.

In de periode 1960 – 1975 bouwde de combinatie La Brugeoise et Nivelles (BN) in Brugge en ACEC (Charleroi) 166 PCC’s voor het Antwerpse tramnet. 65 trams werden uitgerust met een Scharfenbergkoppeling om in treinschakeling te kunnen rijden. In de jaren negentig van de vorige eeuw werden deze trams grondig gemoderniseerd (bredere deuren, chopperinstallatie e.d.). Een verstandige beslissing.

Pas in 1999 verschenen de eerste lagevloertrams, de Hermelijnen, in het stadsbeeld. In vergelijking met andere West-Europese steden was dat laat. Siemens leverde de trams.

Het Vlaamse Tram- en Autobusmuseum (Vlatam) in Berchem heeft de eerste voor Antwerpen gebouwde en nog rijvaardige PCC in zijn collectie. De enige nog echte PCC. Dit tramtype was niet alleen qua mechanische constructie innovatief, maar ook de aandrijving was modern. Een controller met 99 aanzetweerstanden zorgde voor schokvrij optrekken. Het was een all electric-tram.

Alle andere Antwerpse PCC’s werden op vlak van aandrijving aangepast. De motoren bleven, maar de controller werd vervangen door een elektronische hakker waardoor het verbruik bij het optrekken daalde. De omvormer voor de laagspanning aan boord werd eveneens vervangen.

Vergeleken met de lagevloertrams, zijn de rijkwaliteiten van een PCC dankzij de draaistellen uitstekend. Zeker in bogen. Gebleken is dat de loopwerken van de lagevloertrams, vooral die van de Flexity’s, de spoorinfrastructuur ‘martelen’.

META, de koepel van Vlaamse verenigingen die actief zijn in de erfgoedzorg rond oude trams en bussen, overweegt om in september een eervoller afscheid van de PCC te organiseren.